Lễ ăn hỏi cần chuẩn bị gì cho nhà trai và nhà gái

Lễ ăn hỏi cần chuẩn bị gì? Câu trả lời ngắn: lễ vật, người và lời nói. Phần lớn các nhà lo kỹ phần đầu rồi hụt ở hai phần sau, trong khi lỗi người lớn nhớ lâu nhất thường là đội bê tráp thiếu người hay không ai biết ai phát biểu, chứ ít khi là một tráp bánh không đẹp.

Ăn hỏi khác gì đám cưới

Ăn hỏi, miền Nam gọi là đám hỏi, là lễ nhà trai mang lễ vật sang nhà gái để chính thức hỏi cưới. Sau lễ này, theo quan niệm của nhiều gia đình, cô dâu đã là người của nhà trai, chỉ còn chờ ngày rước dâu.

Bài này chỉ nói về lễ ăn hỏi. Phần tiệc cưới, nhà hàng, thiệp mời, ảnh cưới có lịch chuẩn bị đám cưới theo mốc thời gian riêng.

Một lưu ý trước khi đọc tiếp: ăn hỏi khác nhau rất nhiều theo vùng và theo từng nhà. Số tráp, loại lễ vật, có lại quả hay không, có làm tiệc hay không đều tuỳ. Danh sách dưới đây là thứ hay gặp, còn quyết định cuối cùng thuộc về người lớn hai bên.

Nhà trai cần chuẩn bị gì

Lễ vật

Số tráp. Miền Bắc thường dùng số lẻ: 5, 7, 9, 11. Miền Nam thường dùng số chẵn. Hai nhà khác vùng thì phải hỏi nhà gái trước, chi tiết ở bài về sính lễ và mâm quả.

Nội dung tráp. Ở miền Bắc hay có trầu cau, chè, rượu, thuốc lá (nhiều nhà đã bỏ), bánh cốm hoặc bánh phu thê, mứt sen, hoa quả, xôi gấc, có nơi thêm lợn quay. Miền Nam hay có trầu cau, trà rượu, bánh, trái cây, heo quay, và phần nữ trang trao trong lễ.

Lễ đen. Phong bì tiền nạp tài, thường đặt trên tráp trầu cau hoặc trao riêng. Mức bao nhiêu là chuyện hai nhà thống nhất trước, không đoán.

Cách tiện nhất là đặt trọn gói ở một cửa hàng đồ cưới hỏi tại chính địa phương nhà gái. Họ biết vùng đó cần gì, và tráp tới nơi còn tươi.

Người

Đội bê tráp. Số người bằng số tráp, thường là nam thanh niên chưa vợ, mặc đồng phục giống nhau. Đây là phần hay hỏng nhất: thiếu người phút cuối vì một cậu em ốm, hoặc đội toàn người cao thấp chênh lệch. Chốt danh sách sớm và có một hai người dự phòng. Nhiều nơi có dịch vụ cho thuê đội bê tráp nếu họ hàng không đủ người.

Người phát ngôn. Một bác, một chú trong họ, hoặc bố chú rể. Phải là người nói được trước đông người và biết lệ.

Thành phần đi cùng. Bố mẹ, ông bà nếu còn, vài người đại diện họ hàng. Báo trước số người cho nhà gái để họ xếp chỗ.

Hậu cần

Xe đưa đón. Đội bê tráp và người lớn nên đi cùng nhau, tới đầu ngõ thì xếp hàng đi vào. Tới muộn vì lạc đường hay tắc đường là chuyện xảy ra thật, nên tính dư ít nhất nửa tiếng.

Phong bì lì xì đội đỡ tráp nhà gái. Nhà trai thường chuẩn bị sẵn, bằng nhau cho mỗi người.

Nhà gái cần chuẩn bị gì

Nhà gái ít phải mua sắm hơn nhưng nhiều việc tổ chức hơn.

Không gian. Dọn bàn thờ gia tiên, dựng phông nếu muốn, kê bàn ghế đủ cho cả hai họ. Nhà chật thì có thể dựng rạp nhỏ trước cửa hoặc mượn sân nhà hàng xóm, việc này phải hỏi trước vài tuần.

Đội đỡ tráp. Số người bằng đội bê tráp nhà trai, thường là nữ chưa chồng, mặc áo dài đồng màu. Nhà trai và nhà gái nên thống nhất số người trước, vì lệch một người là có một tráp không ai đỡ.

Tiếp khách. Trà, nước, bánh kẹo, hoa quả trên bàn. Nếu làm cơm mời thì đặt cỗ hoặc nhà hàng gần nhà.

Lại quả. Sau khi nhận lễ, nhà gái thường chia lại một phần lễ vật cho nhà trai mang về, như một cách nói "nhà tôi không lấy hết". Lấy bao nhiêu và lấy món gì tuỳ lệ địa phương, có nơi gần như không lại. Hỏi người lớn trong họ là chắc nhất.

Phong bì lì xì đội bê tráp nhà trai.

Áo dài cho cô dâu, và nếu muốn thì đồng bộ áo dài cho mẹ và các cô.

Trình tự buổi lễ

Trình tự hay gặp:

Nhà trai tới đầu ngõ, đội bê tráp xếp hàng. Người phát ngôn nhà trai vào trước giới thiệu và xin phép. Đội bê tráp đi vào, trao tráp cho đội đỡ tráp nhà gái. Hai bên ngồi vào bàn, đại diện nhà trai nói lý do đến, đại diện nhà gái đáp lời và nhận lễ.

Lễ vật được đặt lên bàn thờ, thắp hương báo tổ tiên. Cô dâu được mời ra chào hai họ, rồi cô dâu chú rể mời trà người lớn. Hai nhà bàn ngày cưới và những việc còn lại. Cuối buổi nhà gái lại quả, nhà trai ra về.

Một câu mở đầu mẫu cho người phát ngôn nhà trai: "Được sự đồng ý của hai bên gia đình, hôm nay họ nhà trai chúng tôi xin phép mang lễ sang để chính thức hỏi cháu cho con trai chúng tôi."

Không cần học thuộc văn mẫu dài. Nói chân thành và đúng ý chính được đánh giá cao hơn đọc một bài trơn tru mà ai cũng biết là chép trên mạng.

Sai lầm hay gặp

Để hai nhà tự đoán nhau. Đây là sai lầm phổ biến nhất. Nhà trai không biết nhà gái cần mấy tráp, nhà gái không biết nhà trai đi bao nhiêu người. Hai bạn là cầu nối, và việc của hai bạn là đảm bảo trước ngày lễ không còn câu hỏi nào bỏ ngỏ.

Làm quá khả năng. Thêm tráp, thêm lợn quay, thêm tiệc vì sợ mất mặt, rồi vay để làm. Lễ ăn hỏi kéo dài một buổi sáng. Khoản vay kéo dài lâu hơn nhiều.

Không có người lo giờ giấc. Cần một người ở mỗi bên cầm danh sách việc và nhìn đồng hồ. Thường là anh chị của cô dâu chú rể.

Quên chụp ảnh gia đình. Ai cũng mải lo lễ, đến lúc về mới nhận ra không có tấm ảnh nào đủ cả hai họ.

Lễ ăn hỏi cần chuẩn bị gì từ phía hai bạn

Khoảng một tháng trước, ngồi lại với nhau và viết ra một trang: số tráp, nội dung tráp, số người đi, số người đỡ tráp, lễ đen, có tiệc hay không, ai trả khoản nào. Rồi mỗi người mang trang đó về hỏi bố mẹ mình.

Chỗ nào hai nhà nói khác nhau, giải quyết ở đây, giữa hai bạn, trước khi nó thành chuyện giữa hai họ. Nếu đây là lần đầu hai bạn phải cùng nhau bàn một khoản tiền lớn, bài về nói chuyện tiền trước khi cưới có ích.

Điều đáng nhớ

Lễ ăn hỏi là lần đầu hai họ phối hợp với nhau làm một việc thật, có lịch, có tiền, có người. Nó trơn tru hay không phụ thuộc vào việc hai bạn có nói với nhau đủ trước hay không, chứ ít khi phụ thuộc vào cửa hàng tráp nào.

Hai họ sẽ còn phải phối hợp nhiều lần nữa. Đây là lần tập đầu tiên.