Bị lừa tiền qua mạng thì báo ai

Bạn vừa nhận ra mình bị lừa. Cảm giác đầu tiên thường là xấu hổ, và nó làm nhiều người im lặng - đó là lý do phần lớn vụ việc không bao giờ được trình báo.

Bài này viết cho vài giờ đầu tiên, vì đó là lúc còn làm được nhiều nhất.

Làm ngay trong 24 giờ đầu

Theo đúng thứ tự.

1. Dừng mọi liên lạc và mọi giao dịch. Không chuyển thêm đồng nào, bất kể lý do gì. Phần dưới nói vì sao đây là điểm quan trọng nhất.

2. Gọi ngân hàng của bạn ngay. Nếu giao dịch vừa thực hiện, đôi khi còn phong toả hoặc tra soát được. Càng nhanh càng có cơ hội, tính bằng giờ chứ không phải ngày. Gọi số hotline in trên thẻ.

3. Chụp lại toàn bộ bằng chứng trước khi họ xoá. Đây là bước hay bị bỏ qua vì người ta đang hoảng:

• Toàn bộ tin nhắn, cuộn từ đầu cuộc trò chuyện
• Trang hồ sơ của họ, ảnh đại diện
• Biên lai chuyển khoản, số tài khoản, tên chủ tài khoản
• Số điện thoại, email, link họ gửi
• Ghi âm cuộc gọi nếu có

Chụp màn hình chứ đừng chỉ nhớ. Kẻ lừa đảo thường xoá tài khoản và chặn bạn ngay sau khi nhận tiền.

4. Trình báo công an. Chi tiết ở phần dưới.

5. Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng nếu bạn từng chia sẻ thông tin gì với họ.

Sai lầm phổ biến nhất: chuyển tiền lần hai

Đây là phần đáng cảnh báo nhất, vì nó xảy ra rất nhiều.

Sau khi bạn nhận ra bị lừa, thường sẽ có một trong hai chuyện:

Chính kẻ lừa nói bạn cần nộp thêm để "giải ngân", "đóng phí", "mở khoá tài khoản" thì mới lấy lại được tiền cũ. Đây là một phần của kịch bản, không phải cơ hội cứu vãn.

Có người lạ nhắn tin nhận "giúp lấy lại tiền bị lừa", yêu cầu trả phí trước. Đây là một vòng lừa thứ hai, nhắm đúng vào người vừa bị lừa - vì họ đang tuyệt vọng và dễ tin nhất. Các dịch vụ này không có thật.

Quy tắc đơn giản: không ai lấy lại tiền cho bạn bằng cách bảo bạn chuyển thêm tiền.

Trình báo ở đâu

Bạn trình báo tại Công an xã, phường, thị trấn nơi bạn cư trú - không cần phải tìm đúng nơi kẻ lừa ở. Đồn Công an và Trạm Công an cũng tiếp nhận.

Mang theo: căn cước công dân, toàn bộ bằng chứng đã chụp, và bản tường trình ngắn gọn về diễn biến.

Ngoài ra còn kênh trực tuyến: ứng dụng VNeID có chức năng tố giác tội phạm, làm được tại nhà.

Về đường dây nóng, các nguồn nêu nhiều số khác nhau tuỳ thời điểm và địa phương, nên tốt nhất là tới trực tiếp công an phường hoặc tra số hiện hành trên cổng thông tin Bộ Công an trước khi gọi. Số cũ đăng trên các trang tin có thể đã đổi.

Thành thật về khả năng lấy lại tiền

Nói thẳng: tỉ lệ lấy lại được không cao, nhất là khi tiền đã qua nhiều tài khoản trung gian hoặc ra nước ngoài.

Nhưng trình báo vẫn đáng làm, vì ba lý do:

Nếu giao dịch còn mới, ngân hàng và công an đôi khi chặn được.

Hồ sơ của bạn ghép với các hồ sơ khác giúp lần ra đường dây - nhiều vụ chỉ bị phá khi có đủ số người trình báo.

Và bạn có hồ sơ chính thức, cần cho các thủ tục sau này.

Về phần cảm xúc

Điều đáng nói: bị lừa không có nghĩa là bạn ngốc.

Các kịch bản này được xây dựng bởi người làm chuyên nghiệp, thực hiện hàng trăm lần, và nhắm chính xác vào những thứ rất người: lòng thương, sự cô đơn, mong muốn tin tưởng ai đó.

Người bị lừa đủ mọi trình độ, gồm cả người làm ngân hàng và luật sư.

Hãy kể cho một người bạn tin tưởng. Sự im lặng vì xấu hổ là thứ khiến kẻ lừa đảo tiếp tục làm được, và nó cũng làm bạn nặng nề hơn nhiều so với việc nói ra.

Phòng cho lần sau

Vài ranh giới đáng giữ khi hẹn hò qua mạng:

Chưa gặp mặt thì không có chuyện tiền bạc. Không ngoại lệ nào.

Không chuyển tiền vào tài khoản không trùng tên người bạn quen.

Cảnh giác với người từ chối gọi video. Lý do luôn có, nhưng sau vài lần thì nó là câu trả lời.

Gấp gáp là dấu hiệu. Mọi kịch bản đều tạo áp lực thời gian để bạn không kịp hỏi ai.

Xem thêm bảy dấu hiệu lừa đảo tình cảm qua mạng, người yêu vay tiền có nên cho không, và cách nhận biết hồ sơ hẹn hò giả.

Trên Wefated

Nếu người đó có hồ sơ ở đây, dùng nút Báo cáo ngay và chọn lý do lừa đảo. Giữ lại hồ sơ của họ trong bằng chứng trước khi báo - sau khi xử lý thì hồ sơ có thể bị gỡ.

Huy hiệu "Đã xác minh" nghĩa là người đó đã nộp selfie cùng giấy tờ và có người thật đối chiếu. Nó không đảm bảo ai đó luôn tử tế, nhưng nó loại được kiểu lừa cơ bản nhất: người trong ảnh không phải người đang nhắn.

Nguồn tham khảo về nơi tiếp nhận tố giác: Lừa đảo qua mạng tố cáo ở đâu, Bộ Công an hướng dẫn tố giác tội phạm công nghệ cao. Số đường dây nóng và thủ tục có thể thay đổi, nên kiểm tra lại trước khi liên hệ.