Yêu người kém tuổi: chuyện chị em và những điều khó thật

Anh hơn em năm tuổi thì cả họ gật gù "thế mới chín chắn". Chị hơn em năm tuổi thì cả họ thì thầm. Yêu người kém tuổi, đặc biệt khi người phụ nữ lớn hơn, vẫn là chuyện bị soi kỹ hơn nhiều ở Việt Nam - và phần lớn cái khó không nằm ở hai người, mà ở những thứ xung quanh.

Yêu người kém tuổi gọi là gì

Tiếng lóng hay gọi là "phi công trẻ lái máy bay bà già", hoặc ngắn gọn "máy bay bà già". Nghe vui, nhưng cách gọi này gói sẵn một định kiến: người phụ nữ là "bà già", còn mối quan hệ là thứ để trêu.

Bạn không cần dùng lại cách gọi đó, kể cả khi đùa. Mỗi lần dùng, bạn đang tự coi tình cảm của mình là chuyện lạ. "Chị em" hay đơn giản là "người yêu" là đủ.

Còn chiều ngược lại - đàn ông yêu người kém tuổi - thì gần như không có tên gọi riêng, vì xã hội coi đó là bình thường. Chính sự chênh lệch trong cách gọi tên đã nói lên định kiến nằm ở đâu.

Kém 3, 7 hay 8 tuổi: mỗi khoảng khó một kiểu

Con số tự nó không quyết định gì - bài về yêu người hơn tuổi đã nói kỹ vì sao "cùng chặng đời" quan trọng hơn năm sinh. Nhưng mỗi khoảng chênh có một kiểu khó hay gặp:

Kém 2-3 tuổi. Gần như không khác biệt về giai đoạn. Cái khó chủ yếu là người lớn tuổi hơn tự lo vớ vẩn, hoặc họ hàng nhắc vài câu. Thường qua nhanh.

Kém 5-7 tuổi. Bắt đầu lệch giai đoạn rõ: một người 31 đã ổn định, người kia 25 mới đi làm vài năm. Lúc này chuyện cưới khi nào, có con khi nào bắt đầu trở thành câu hỏi thật.

Kém 8 tuổi trở lên, hay kém nhiều tuổi. Hai người có thể đang ở hai thế giới khác: bạn bè khác, ưu tiên khác, cả cách tiêu tiền cũng khác. Không phải không đi được, nhưng cần nói rõ hơn và sớm hơn.

Định kiến chị yêu em, và nó đến từ đâu

Nghe nhiều nhất là ba câu:

"Đàn ông trẻ rồi sẽ chán, đi tìm người trẻ hơn." Người bỏ đi để tìm người trẻ hơn thì ở tuổi nào cũng làm thế, kể cả khi lấy vợ kém mình mười tuổi. Đó là tính cách, không phải độ tuổi.

"Phụ nữ già nhanh hơn." Câu này dựa trên một chuẩn đẹp coi phụ nữ chỉ có giá trị khi trẻ. Nếu người yêu bạn tin điều đó, vấn đề nằm ở họ chứ không nằm ở tuổi của bạn.

"Chị phải chiều em, phải lo cho em." Đây là định kiến đáng nói nhất, vì nó hay thành sự thật nếu không cẩn thận - phần sau sẽ nói.

Định kiến không biến mất vì bạn giải thích. Nó nhạt đi khi người ta thấy hai bạn sống bình thường, ổn định, qua thời gian. Đây là cuộc chạy dài, không phải một cuộc tranh luận.

Chuyện sinh con: nói sớm, nói bằng thông tin

Đây là phần thật sự khó, và né nó là sai lầm. Nếu người phụ nữ lớn tuổi hơn và hai người muốn có con, mốc thời gian của cô ấy là thật, còn người kém tuổi có thể chưa nghĩ tới chuyện làm bố trong năm năm nữa.

Đừng coi đây là chuyện tế nhị để "từ từ tính". Hãy hỏi thẳng trong vài tháng đầu:

"Em có muốn có con không? Nếu có thì khoảng khi nào?"

Nếu một người muốn có con trong hai năm mà người kia muốn đợi sáu năm, đó là bất đồng cần giải quyết trước khi đi xa hơn, không phải sau. Đi khám sức khoẻ để có thông tin thật về khả năng sinh sản giúp hai người bàn bằng dữ kiện chứ không bằng lo lắng - bài về khám sức khoẻ tiền hôn nhân có danh sách cụ thể, và bài về sinh con sớm hay muộn có cách để hai người cùng ra quyết định.

Chênh giai đoạn sự nghiệp

Thường thì người lớn tuổi hơn đã có vị trí, thu nhập cao hơn. Ở cặp chị em, điều này đụng vào một định kiến khác: "đàn ông phải kiếm nhiều hơn".

Nếu anh chàng kém tuổi bị áp lực đó đè, anh ta có thể tự ái, cố gồng, hoặc khó chịu mỗi lần bạn trả tiền. Nếu bạn thấy những dấu hiệu đó, nói thẳng: hai người đang ở hai chặng khác nhau của sự nghiệp, và chuyện đó sẽ thay đổi theo năm tháng. Chia tiền theo tỉ lệ thu nhập thay vì chia đôi là một cách làm nhiều cặp thấy công bằng.

Ngược lại, người lớn tuổi hơn cũng cần để ý: đừng biến kinh nghiệm thành quyền quyết định. "Chị đi làm lâu rồi, chị biết" là câu nên hạn chế.

Đừng thành người mẹ thứ hai

Đây là cái bẫy lớn nhất khi yêu người kém tuổi, và người lớn hơn thường tự bước vào. Nhắc ăn, nhắc ngủ, lo giấy tờ, xử lý giùm chuyện công việc, trả giùm tiền phạt xe. Ban đầu là thương, dần dần thành nếp.

Sau vài năm, một người mệt vì phải lo mọi thứ, người kia thấy ngột ngạt vì bị quản như trẻ con. Cả hai đều không còn thấy mình là người yêu của nhau nữa.

Cách tránh: để người kia tự lo phần của mình, kể cả khi họ làm chậm hơn hoặc kém hơn bạn. Hỏi ý kiến họ trong chuyện lớn và thật sự nghe. Một người kém tuổi mà chưa bao giờ được quyết định gì trong mối quan hệ thì sẽ không bao giờ trưởng thành trong đó.

Một câu cuối

Yêu người kém tuổi không cần được biện hộ. Nó chỉ cần được nhìn thật: hai người có đang muốn cùng một thứ trong năm năm tới không, và cả hai có đứng ngang nhau trong mối quan hệ không.

Trả lời được hai câu đó thì lời xì xào của họ hàng chỉ là tiếng ồn, và tiếng ồn thì rồi cũng đổi chủ đề.